В Ліґници одбыл ся ІХ Конґрес Стоваришыня Лемків

В суботу, 3. липця/юлия 2021 р. в Ліґници одбыл ся ІХ Конґрес Стоваришыня Лемків. Мож речы, што был він «долгожданый», кєд же пляново мал ся одбыти на вчасну яр, але з причыны пандемічных ограничынь повело ся го перевести аж тепер.

Конґрес – як найвысша статутова власт Стоваришыня – рішыл м.ін. о абсолюториі для уступуючого правліня, а так само в його рамках выбраны остали ведучый СЛ і новы члены двох орґанів – Головного Заряду та Головной Ревізийной Комісиі. Першый раз проходил в гыбридовій формулі.

Памят на товаришів
ІХ Конґрес СЛ одкрыл офіцияльно Андрий Копча, акуальный ведучый орґанізациі. На самым початку попросил присутных о хвилину тишы, штобы вшанувати памят близкых Стоваришыню осіб, якы одышли до вічности в посліднім часі. Зобраны оддали чест для Павла Стефановского, Богдана Ґамбаля, Владиміра Гнатишака і Ваня Поручныка.

Павел Стефановскій, як заслуженый лемківскій діяч, хоц формальні не належал до СЛ, то все был моральном і ідеовом підпором для діячів першой повыселенчой лемківской орґанізациі в Польщы, яком было Стоваришыня Лемків, а яка черпала вельо з діянь як раз Стефановского. Богдан Ґамбаль зас то чловек, якій не лем был членом – основательом СЛ в 1989 р., але до кінця так само вандрувал зо стоваришаками по єдным пути. В остатнім часі был членом Кружка СЛ в Любіні, одкале так само приходил на попередні Конґресы як делеґат (на VIII Koнґресі в 2019 р. присутный был єднако як гіст – предсідатель сестриной Руской Бурсы в Ґорлицях, коли же выголосил своє славне моралізаторскє слово до делеґатів).

Другым з членів любіньского Кружка был Владимір Гнатишак, якых вєдно з Ваньом Поручником так само передвчасно забрала смерт, а якы мали чест быти членами славного ансамблю Лемковина з Білянкы, будучого в комуністичных часах неформальном соспільно-політичном лемківском орґанізацийом.

Формальности
Дальшы початковы пункты Конґресу тыкали ся выбраня його президиі, поєдных комісий та затвержыня порядку. Ведучым конґресовой Президиі был выбраный Євгеній Габура, секретарьом Конґресу Анна Горощак, а членом президиі Фома Циркот.

Дальше голос мал Андрий Копча, ведучый одходячого Головного Заряду СЛ, якій представил справопис з діяльности за 2019 – 2021 рр. По ним выступил Павел Ханас, ведучый так само уступуючого контрольного орґану, якым єст Головна Ревізийна Комісия. В своім слові предложыл контрольный справопис, вказуючы на деякы недотягніня і неясности выникаючы з веденых фінансово-бухальтерскых розрахувань.

Конґрес пак уділил абсолюториі уступуючым орґанам, кєд же справописы обох ведучых принял без векшых застережынь.

фот. Севериян Косовскiй

Зміна статуту
Дискусия, яку запровал ведучый президиі мала за задачу заохотити присутных до представляня своіх спостережынь, што до минулой, актуальной і будучой діяльности СЛ. Хоц в каждым зґрупуваню люди родят ся ріжного рода проблемы (часом є то гейбы долшый проблем), то в самым Стоваришыню проблем вродили сой його члены, якы захотіли зас майструвати при зміні статуту.

Пишучый тоты рядкы як раз был в тій нечысленній ґрупі, яка не хотіла зміняти того, што ани ся не встигло порядні провірити, прото його слова сут лем субєктивным одчутьом. Отже, справа заведена більшістю тыкала ся зміны долгости тырваня каденциі начальных власти общества.

Припомнийме, што на попереднім Конґресі в 2019 р. приняти были шырокы зміны до статуту, де м.ін. рішено, што каденция власти СЛ буде скорочена зо штырьох до двох років. І як раз по тых двох роках – надыркнийме – роках нелегкых, здомінуваных пандемійом, делеґаты запропонували єднако выдолжыти каденцию до трьох років або чысто вернути до попередніх розвязань. В тот спосіб зачала ся дискусия, яка поділила делеґатів на три ґрупы: тых, што не хотіли ничого міняти, тых, што хотіли зміны на трирічну каденцию та конечно і тых, што хотіли повороту до штырьорічной каденциі начальных власти. Остаточно по проведеных голосуванях і арґументах з ріжных стран конґресовой салі, перемогла опция трилітньой каденциі. Голосуваня в тым припаді означат статутовы зміны, якы тепер мусят быти зголошены до реєстрового суду.

Піл на піл
Дальшым пунктом в порядку засіданя было зголошуваня кандидатів на предсідателя СЛ і членів ГЗ і ГРК.

Без більшых несподіванок, єдиным кандидатом, якій згодил ся быти ведучым орґанізациі был Андрий Копча (Вроцлав). Він тіж неодолга остал выбраный (гейбы затвердженый) через вшыткых присутных делеґатів.

Проведены выборы довели до того, што членами Головного Заряду СЛ остали выбраны:

Олена Дуць-Файфер – заступця ведучого ГЗ СЛ (Устя Рускє),
Євгеній Габура – заступця ведучого ГЗ СЛ (Пшемків),
Штефан Косовскій – скарбник ГЗ СЛ (Ліґниця),
Севериян Косовскій – секретар ГЗ СЛ (Вроцлав),
Богдан Копча – член ГЗ СЛ (Вроцлав),
Анна Горощак – член ГЗ СЛ (Михалів),
Андрий Ковальскій – член ГЗ СЛ (Пшемків),
Андрий Трохановскій – член ГЗ СЛ (Крениця),
Петро Дзвінчык – член ГЗ СЛ (Ґожів Великопольскій),
Євгеній Бочнєвич – член ГЗ СЛ (Пшемків),
Петро Трохановскій – член ГЗ СЛ з уряду як шефредактор часопису «Бесіда» (Крениця).

Конґрес конечно выбрал тіж склад Головной Ревізийной Комісиі СЛ:

Павел Ханас – ведучый ГРК СЛ (Ліґниця),
Богуслава Німаш – член ГРК СЛ (Радваниці),
Осиф Лучковец – член ГРК СЛ (Михалів),
Фома Циркот – член ГРК СЛ (Ліґниця),
Ярослав Желізко – член ГРК СЛ (Пшемків).
Самы выборы довели до того, што меньше-більше до начальных власти вошла половина новых осіб, якы дотля в них не засідали, а напевно половина такых осіб, якы сут в молодым і середнім віку. Того же – одмолоджыня Стоваришыня – желали си на початку конґресу вшыткы згромаждены.

Внескы на будуче
По проведеных выборах зачала ся дискусия, яка мала за ціль скласти внескы на будучый розвиток орґанізациі. В тій части найактивнійшых был ведучый ГРК СЛ, Павел Ханас.

На зачатку зголосил потребу перебудуваня проґраму Лемківской Ватры на Чужыні. Запропонувал покликаня Орґанізацийного Комітету. Гварил, жебы пятниця была дньом на варштаты і загальну гостину ватрянів, а субота, жебы была дньом, коли буде проходил головный проґрам і участ офіциєлів.

На речену пропозицию пристала більшіст згромажденых. Підчеркнено тіж потребу активізациі михалівского Кружка СЛ і охочых волонтерів при будуваню проґраму і доброго постеріганя Лемківской Ватры.

Заєдно Павел Ханас подал внесок до присутной через трансмісию онляйн др. габ. Олены Дуць-Файфер. Запропонувал, жебы покликати дополняючый курс учытелів лемківского языка, через котрых мож бы было сперати молодых дидактиків. Др габ. Олена Дуць-Файфер додала, што завдякы лемківскій філолоґіі повело ся выховати шумне поколіня учытелів, але треба тіж памяти, што каждый, хто хоче вчыти лемківского языка другых, мусит ся выріжняти професийональных зрыхтуваньом і барз добрым знаньом языковых основ.

Вага нашой чысленности
Заєдно згромаджены дали притиск на вагу і значыня тырваючого Нацийонального Повселюдного Спису, якій має ся закінчыти в вересни/септембрі. Підчеркнено, што добром нагодом на шыріня просписоповой кампаніі буде напевно ближуча ся 41. Лемківска Ватра на Чужыні, яка пройде в днях 6. – 7. серпня/авґуста 2021 р., кєд же припущат ся, што на тот момент найменьше половина Лемків дотепер не зробила інтернетового самоспису.

Перед самым обществом орґанізация ХVI Світового Конґресу Русинів, якій заплянуваный є на 10. – 11. вересня/септембра 2021 р. в Креници, на Лемковині.

ІХ Конґрес СЛ завершыл ся пізным пополудньом. Згідно з принятыма змінами, дальшый, ювілейный Х Конґрес мал бы ся одбыти о три рокы – в 2024 р.

За лем.фм: